พระยาปรีชานุสรณ์ (เสริญ ปันยารชุน)
พ.ศ.2484-2485

มหาอำมาตย์ตรี พระยาปรีชานุสาสน์ นายกสมาคมนหังสือิมพ์แห่งประเทศไทย คนแรก มีนามเดิมว่า “เสริม ปันยารชุน” เป็นบุตรของพระยาเทพประชุน (ปั้น) และคุณหญิงจัน เกิดเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2433 ณ บ้านคลองบางหลวง จังหวัดธนบุรี ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
ท่านได้รับการศึกษาเป็นอย่างดี มาตั้งแต่เริ่มแรก กล่าวคือ เป็นศิษย์เก่าของ
โรงเรียนอัสสัมชัญและสวนกุหลาบวิทยาลัย สอบได้ทุนเล่าเรียนหลวงของกระทรวงศึกษาธิการ จึงได้ไปศึกษาต่อ ณ มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ เมื่อขณะอายุเพียง 19 ปี เมื่อพ.ศ.2542 ในวิชาครูคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ สอบได้คะแนนดีเยี่ยม จนได้รับรางวัลพิเศษ คือเหรียญรัชมังคลาภิเษกจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ
กลับเมืองไทยมารับราชการในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ โดยเป็นครูสอนหนังสืออยู่หลายโรงเรียน อาทิ เทพศิรินทร์, สวนกุหลาบ, มหาดเล็กหลวง, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และผู้บังคับการโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย ตำแหน่งสุดท้ายคือ ปลัดทูลฉลอง กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อปี พ.ศ.2476 ขณะมีอายุเพียง 43 ปี เป็นปลัดกระทรวงอยู่เพียงปีเดียวก็ลาออก เพื่อขอรับบำนาญ เพราะได้ตรากตรำทำงานมากว่า 20 ปีแล้ว และเพื่อไปประกอบอาชีพส่วนตัว คือธุรกิจด้านหนังสือพิมพ์ และโรงพิมพ์ที่ท่านสนใจมาแต่เยาว์วัย

กล่าวคือ เมื่อขณะท่านยังเรียนหนังสืออยู่ที่อังกฤษ มีวัยเพียง 19-20 ปี ได้อ่านพบในหนังสือพิมพ์แมนเชสเตอร์การ์เดียน เสนอข่าวชาวอังกฤษคนหนึ่งซึ่งเคยอยู่ในเมืองไทย เขียนสารคดีชุด”โรงบ่อนและโรงหวยในเมืองไทย”ผิดพลาดจากความจริง ท่านจึงเขียนจดหมายไปชี้แจง ซึ่งหนังสือฉบับนี้ได้ลงตีพิมพ์จดหมายของท่านทั้งหมดโดยไม่ตัดทอนเลย แสดงถึงอัจฉริยะในการเขียนหนังสือและการใช้ภาษาอังกฤษของท่าน และนี่เองคือจุดเริ่มต้นของอาชีพฐานันดรที่ 4 ของท่านในกาลต่อมา
เมื่อลาออกจากราชการแล้ว พระยาปรีชานุสาสน์ได้ก่อตั้งบริษัท สยามพาณิชยการ (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นบริษัท ไทยพาณิชยการ) ขึ้น เมื่อปี 2478 นับเป็นบริษัทที่บริหารงานพิมพ์อย่งครบวงจรแห่งแรกของเมืองไทย นอกจากรับจ้างงานพิมพ์ทั่วๆไปแล้ว ยังออกหนังสือพิมพ์ทั้งรายวันและรายสัปดาห์ครบทั้ง 3 ภาษา คือ ไทย, จีน, อังกฤษ คือสยามนิกร, บางกอกครอนิเกิล, สุภาพสตรี และไทยฮั้วเซี่ยงป่อ, ฯลฯ ได้รวบรวมนักหนังสือพิมพ์มืออาชีพในยุคนั้นมาไว้ที่แห่งนี้จำนวนมาก อาทิ เฉลิม วุฒิโฆษิต, โชติ แพร่พันธุ์, มาลัย ชูพินิจ และสุภา ศิริมานนท์ เป็นต้น
เมื่อต้นปี พ.ศ.2484 ท่านกับเพื่อนๆนักหนังสือพิมพ์จำนวนหนึ่ง ได้ร่วมกันก่อตั้งสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยขึ้น เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ.2484 โดยท่านรับตำแหน่งเป็นนายกสมาคมคนแรก และเป็นติดต่อกันมา 2 สมัย ถึงปี 2485 พร้อมๆกับการวางมือด้านกิจการหนังสือพิมพ์ โดยโอนบริษัทไทยพาณิชยการ ให้นายอารีย์ ลีวีระ ดำเนินการสืบแทนต่อมาโดยท่านหันไปประกอบอาชีพด้านธุรกิจท่องเที่ยวแทน
ท่านเจ้าคุณปรีชานุสาสน์ ถึงแก่อนิจกรรม เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ.2517 สิริอายุได้ 85 ปี