อุทธรณ์ พลกุล
พ.ศ.2501

อุทธรณ์ พลกุล หรือคนที่หนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่เรียกท่านว่า "พี่ธรณ์" ซึ่งเป็นสหายสนิทคู่เคียงกับ "พี่อิศร์" หรืออิศรา อมันตกุล นั้น จากแฟ้มประวัติของท่านจดไว้ว่า เกิดเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2462 ที่บ้านท่าเสา เมืองราชบุรี เริ่มต้นเรียนหนังสือที่โรงเรียนอัสสัมชัญ แล้วมาต่อเตรียมธรรมศาสตร์รุ่นแรก (เตรียม มธฏ. รุ่น 1) เมื่อปี 2481 ในปีนี้เองก็ได้เข้าสู่วงการหนังสือพิมพ์ โดยเป็นนักข่าวให้แก่หนังสือพิมพ์อิทธิธรรม ที่นายชื้น โรจนวิภาตเป็นบรรณาธิการ ต่อมาบ.ก.ชื้นผู้นี้ถูกยิงตายคาถนน ด้วยอิทธิพลของนักการเมืองยุคนั้น "พี่ธรณ์" จึงต้องระเหเร่ร่อนไปอยู่หนังสือพิมพ์ต่างๆ อีกหลายฉบับ เช่น เสรีภาพรายวัน และประชาธิปไตยรายวัน เป็นต้น และที่นสพ.ประชาธิปไตยนี่เอง ท่านได้พบปะคบหากับเพื่อนนักข่าวผู้หนึ่งชื่อ "กำพล วัชรพล" ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นนักหนังสือพิมพ์ผู้ยิ่งใหญ่ท่านหนึ่งของโลกหนังสือพิมพ์เมืองไทย

"พี่ธรณ์" เคยเล่าปรัวัติตินนี้ให้เพื่อนพ้องน้องพี่ในวงการหนังสือพิมพ์ฟังว่า มีอยู่วันหนึ่งของปี 2493 คุณกำพล กำเงินสามพันบาทมาถามว่า เงินก้อนนี้จะทำอะไรได้บ้าง "พี่ธรณ์" ตอบว่า "ทำหนังสือพิมพ์ดีที่สุด เรามันสายเลือดหนังสือพิมพ์อยู่แล้ว จะไปทำอาชีพอื่นนกระไรได้" แล้วท่านก็จูงมือคุณกำพล มาเริ่มต้นทำหนังสือพิมพ์ข่าวฉบับแรก ในปีพ.ศ.นั้น โดยเริ่มต้นด้วยรายสัปดาห์ก่อนเพื่อกันพลาด แล้วค่อยๆ ขยายเป็นรายวันฉบับเล็กๆ

ด้วยราคาขาย 8 หน้า 50 สตางค์ นับแต่ปี 2493 เป็นต้นมา จนกลายมาเป็น "เสียงอ่างทอง" และ "ไทยรัฐ" ยักษ์ใหญ่ของเมืองไทยในปัจจุบันนี้
"พี่ธรณ์" นับว่าสืบสายเลือดนักต่อสู้ เพื่อสิทธิเสรีภาพมวลชนของคุณพ่อมาอย่างเต็มตัว นอกจากแสดงบทบาทในฐานะคนหนังสือพิมพ์ ด้วยการเขียนบทความติเตียนและแนะนำทางออกที่ดีที่สุดแก่ผู้บริหารบ้านเมืองแล้ว ท่านยังได้ร่วมขบวนการต่อต้านลัทธิเผด็จการครองเมืองไทยของทหาร และของรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงครามอย่างเข้มแข็งอีกด้วย ท่านจึงถูกจับกุมในข้อหากบฏสันติภาพ เมื่อปี 2495 ติดคุกอยู่ 5 ปี จึงถูกปล่อยโดยรัฐบาลเดียวกัน เมื่อปี 2500 ด้วยอานิสงส์แห่งงานฉลองปี 25 พุทธศตวรรษ ออกมาเป็นอิสระอยู่ได้ปีเดียว รุ่งขึ้นปี 2501 ก็ถูกจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ผู้นำทางการเมืองสูงสุดในขณะนั้น จับเข้าคุกอีกครั้ง ด้วยข้อหาคอมมิวนิสต์ คราวนี้ถูกจำกัดอิสรภาพยาวนานถึงร่วม 8 ปีทีเดียว เพิ่งมาได้รับอิสรภาพเมื่อปี 2508 รวมถูกคุมขังทั้ง 2 ครั้งครบโหลปีพอดี
"พี่ธรณ์" เมื่อออกจากคุกลาดยาวหนหลังในปี 2508 ได้กลับเข้ามาทำงานที่หนังสือพิมพ์ไทยรัฐของคุณกำพล วัชรพล และปฏิบัติหน้าที่คอลัมนิสต์อย่างเข้มแข็งแกร่งกร้าวเช่นเดิม โดยเฉพาะนามปากกา "งาแซง" ของท่านนั้น เขียนสะกิดสะเกาทิ่มแทงนักการเมืองที่กุมอำนาจรัฐอย่างตรงไปตรงมา บ่อยครั้งเข้า จนถูกสั่งให้เปลี่ยนแนวเขียนเสียใหม่ แต่ท่านได้หยุดเขียนไปเลย โดยกล่าวว่า "ถ้าเขียนหนังสือเพื่อเงิน นักเขียนสามารถจะเปลี่ยนแนวเขียนได้ทุกวัน แต่ถ้าเขียนเพื่ออุดมการณ์ เราเปลี่ยนแนวเขียนไม่ได้"
ท่านเคยได้รับเลือกเป็นนายกสมาคมหนังสือพิมพ์ฯ อยุ่สมัยหนึ่ง ซึ่งเป็นคนที่ 12 นับแต่ก่อตั้งสมาคมฯ เป็นต้นมา ในระหว่างปี 2501 แต่เป้นยังไม่ทันครบปี ก็ต้องมีภาระกิจกลับเข้าเรือนจำลาดยาวอีกครั้ง ด้วยอำนาจเผด็จการทางการเมืองในยุคนั้น
ท่านแต่งงานกับ น.ส.ศิริวรรณ พัฒนพงศ์ เมื่อปี 2516 มีธิดาคนเดียวชื่อ "ศิรธร" ท่านล้มป่วยด้วยโรคหัวใจ โรคปอด และกระเพาะอาหารเป็นแผล อันผลพวงเรื้อรัง มาจากการติดคุกยาวนานหลายปี ในที่สุดท่านถึงแก่กรรม เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2519 สิริรวมอายุได้ 57 ปี